Anasayfa » Genel » Ne Nedir ? » Mıknatıs Nedir ?

Mıknatıs Nedir ?

mıknatıs nedir kısaca
Mıknatıs Nedir ?
Fizik  biliminin bölümlerinden biridir. Mıknatıslar, Mıknatısların özellikleri, Yerin mıknatıs etkisi göstermesi gibi konular bu bölümde incelenir. Mıknatıs Nedir ? Bazı cisimlerin demir, nikel, kobalt parçalarını kendine çekme özelliği vardır. Bu özelliğe mıknatıs özelliği, böyle cisimlerde genel olarak mıknatıs adı verilir. Mıknatıslar yapay ve doğal olarak iki ana bölüme ayrılır. Doğal mıknatıs çok eski zamanlardan beri biliniyordu. Magnetit adı verilen doğal mıknatıs bir demir bileşiği dir. Kimyasal yapısı demir oksit tir. Demir taşı yada mağnisa taşı da denir. İlk olarak eski çağlarda da önemli bir merkez olan Manisa çevresinde bulunmuş ve şehrin adından dolayı bu adı almıştır. Çelik bir çubuğu, doğal bir mıknatısın yanına koyarsak onun da mıknatıs özellikleri kazandığını görürüz. Bu yolla elde edilen mıknatısa yapay mıknatıs denir. Çelik çubuk yerine demir çubuk kullanırsak gene aynı sonucu alırız. Yalnız, çelik çubuk doğal mıknatısın yanından uzaklaştırılınca da mıknatıs özelliğini koruduğu halde demir çubuk yitirir. Uygulamada yerine göre çelik, yerine göre de demir çubuklar kullanılarak yapay mıknatıslar elde edilir. Mıknatıslar genellikle çubuk, U yada at nalı şeklinde yapılır. Her mıknatısın iki ucu vardır. Bu uçlara kutup adı verilir. Mıknatıs özelliği en çok kutuplarda kendini gösterir. Kutuplardan uzaklaştıkça bu özellik azalır. Mıknatısın tam ortasında ise hemen hemen hiç mıknatıs özelliği yoktur. Mıknatısların başka bir özelliği daha vardır. Küçük bir mıknatıs çubuğunu tam ortasından, yatay düzlemde serbestçe dönecek şekilde asarsak, mıknatısın kuzey-güney doğrultusunu aldığını görürüz. Yeni kutupların biri kuzey yönüne, ötekide güney yönüne doğrulur. Kuzeye yönelen kutba kuzey kutbu, güneye yönelen kutba da güney kutbu adı verilir. Kuzey kutbu N, güney kutbu ise S harfiyle gösterilir. Bir mıknatıs çubuğu bir noktasından kırılırsa, iki tane mıknatıs elde edilir. Her mıknatısın da gene ikişer tane kutbu vardır. Bölme işlemine ne kadar devam edersek edelim durum değişmez. Bu deneyden, tek kutuplu mıknatıs elde edilemeyeceği sonucu çıkartırız. İki mıknatısı birbirine  yaklaştıralım. Aynı adı taşıyan kutupların birbirini ittiğini, ters adlı kutupların da birbirini çektiğini görürüz. Bu, bütün mıknatıslar için geçerli olan bir kuraldır. Mıknatıs kutuplarının kıyaslanması, hangisinin daha kuvvetli mıknatıs, hangisinin daha zayıf olduğunun anlaşılması için bir birim seçilmiştir. Buna kutup şiddeti birimi denir. Kendisine eşit bir kutba, boşlukta 1 dyn’lik bir kuvvet uygulayan kutbun şiddeti  1 kutup şiddeti birimi kabul edilir. Bütün kutuplar da bu birime kıyaslanarak değerlendirilir. Kutupların birbiri üzerine uyguladığı etkiyi veren bir de formül vardır. Ünlü Fransız fizikçi Charles Augustin  de Coulomb’un (1736-1806) bulduğu bu formüle, bilginin adından alınarak Coulomb (Kulon) kanunu denmiştir. Buna göre : İki kutbun birbirine etkisi, aralarındaki uzaklığın karesiyle ve içinde bulundukları ortamı belirten bir katsayıyla ters orantılıdır. Bu katsayı, magnetik geçirgenlik (k), boşluk için 1’dir. Hava için de 1 kabul edilir.



Hakkında Bocuq

Check Also

Hipokondri

Bazı ruh hastalıkları hem sinir hem de ruh bozukluklarıyla beraber ortaya çıkar. Bunlara küçük psikozlar …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

four − 2 =