Anasayfa » Genel » Rastgele Bilgiler » Kapitülasyonlar Hakkında Bilgi

Kapitülasyonlar Hakkında Bilgi

kapitülasyonlar nedir
Kapitülasyonlar Hakkında Bilgi : Önce Fransızlar’a, sonra da öteki uluslara Osmanlılar’ın verdiği bazı ayrıcalıkların (imtiyazlar) adıdır. Osmanlı-Fransız ilişkileri Kanuni sultan Süleyman’ın Macar seferi sırasında başladı. Fransa Kralı I. François İtalya savaşları sırasında Alman İmparatoru Şarlken’e esir düşmüş, bunun üzerine François’nın annesi Kanuni’ye bir mektup yazarak ondan yardım istemişti. Kanuni 1526’da zaten önceden beri düşündüğü Macar seferine çıkmış ve François’yı Alman baskısından kurtarmıştır. Bundan sonra Osmanlı-Fransız ilişkileri daha da gelişmiş ve sonunda 1535 yılında iki ülke arasında ilk siyasal antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşmayla Kanuni, Fransızlar’a birçok ayrıcalıklar tanıyordu. Antlaşmanın 17 maddesinden başlıcaları şunlardır:
1_ Fransız ticaret gemileri Osmanlı sularında serbestçe dolaşabileceklerdi. İstedikleri limana girebileceklerdi.
2_ Fransız tacirlerinden başka yabancı tacirlere göre daha az gümrük vergisi alınacaktı. Bu ücret Türkler’in verdikleri kadar olacaktı.
3_ Osmanlı ülkesinde bulunan Fransızlar din ve mezhep bakımından serbest olacaklardı.
4_ Fransız tacirleri arasındaki hukuki sorunlara Fransız yargıçları bakacaklardı.
5_Fransız tacirleriyle Türk tacirleri arasındaki hukuki davalara ise bir Fransız tercüman nezaretinde Türk mahkemeleri bakacaklardı.
6_ Osmanlı ülkesinde ölen bir tacirin malı Fransa’daki varislerine verilecekti.
7_ Türk tacirleri de Fransızlar’a ait topraklarda ve denizlerde bu haklardan aynen yararlanacaklardı.
8_ Bu ayrıcalıklar ancak iki taraf hükümdarları sağ kaldıkları sürece yürürlükte kalacaktı.
Bu son maddeye göre kapitülasyonları Kanuni istediği zaman kaldırabilecekti. Ayrıca öldüğü zaman bu ayrıcalıklar kendiliğinden ortadan kalkacaktı. Ama Fransızlar Osmanlı İmparatorluğu’nda padişah değiştikçe bu imtiyazları yeniden almışlar ve üstelik her seferinde biraz daha artırmışlardır.
XVIII. yüzyılda Osmanlı-Fransız ilişkileri daha da gelişmiştir. Sonunda 1740 yılında Sultan I. Mahmut tarafından Fransa’ya verilen bütün ayrıcalıkların bundan böyle her zaman yürürlükte kalacağı ve bir daha değiştirilemeyeceği kabul edildi. Bu ayrıcalıklar daha sonraları siyasal yenilgiler yüzünden öteki devletlere de verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çok zararına olan bu durum nedeniyle ülkenin iç ve dış ticareti yabancıların eline geçmiştir. Bu ayrıcalıklar ancak Lozan antlaşmasıyla ortadan kaldırılmıştır.



Hakkında Bocuq

Check Also

Divan Şiiri

Divan Şiiri anlayış ve kuralları anlayış ve biçim özellikleriyle edebiyat tarihimizde uzun bir zaman kapsayan …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

eight − eight =